Wilki wróciły do naszego krajobrazu

Wilki od dawna budzą emocje. Jednych fascynują, innych niepokoją. Zachwyt miesza się z lękiem, ciekawość z nieufnością. To jeden z tych tematów, przy których szybko wychodzi na jaw, jak mocno potrafimy reagować na dziką przyrodę - zwłaszcza wtedy, gdy przestaje być odległa i okazuje się częścią tego samego krajobrazu, w którym żyjemy.

W takim miejscu zaczyna się Dzika Nauka.

To projekt biologów z Polskiej Akademii Nauk, którzy zajmują się przyrodą, przede wszystkim ssakami drapieżnymi, głównie wilkami. Interesuje ich nie tylko sam gatunek, ale też to, jak wygląda jego obecność w świecie, który od dawna jest już światem ludzi.

Między zachwytem a lękiem

Kiedy pojawiają się wilki, bardzo szybko pojawiają się też emocje. Dla części osób ich obecność jest znakiem, że przyroda jeszcze się nie poddała. Dla innych - źródłem napięcia, niepewności i obaw. Pomiędzy jednym a drugim łatwo zgubić to, co najważniejsze, czyli wiedzę.

Dzika Nauka zbiera dane, prowadzi monitoring i próbuje spokojnie zrozumieć, co naprawdę dzieje się w terenie. Bez rzetelnej wiedzy trudno rozmawiać o ochronie przyrody.

Co dokładnie bada Dzika Nauka

Na profilu projektu widać wyraźnie, że zespół zajmuje się nie tylko samymi wilkami, ale też relacją między ludźmi a dzikimi zwierzętami. Chodzi o to, żeby lepiej rozumieć obecność drapieżników w naszym krajobrazie i ograniczać napięcia tam, gdzie świat ludzi i świat dzikiej przyrody zaczynają się przecinać.

Jak żyją wilki, jak funkcjonują w swoich środowiskach i jak wygląda ich obecność tam, gdzie coraz częściej spotykają człowieka?

Jak wygląda monitoring wilków

Na profilu Dzika Nauka opisano rozbudowany monitoring wilków prowadzony z użyciem fotopułapek, telemetrii i badań terenowych. Dzięki temu zespół dokumentuje obecność wilków, ich zachowania i zmiany zachodzące w populacji.

To jest praca, której zwykle nie widać. Z zewnątrz łatwo myśleć o badaniach jako o gotowych wynikach, publikacjach i wnioskach. W praktyce wcześniej dzieje się cała masa rzeczy: wyjazdy w teren, ustawianie sprzętu, sprawdzanie, czy wszystko działa, zabezpieczanie urządzeń, wymiana akumulatorków, przeglądanie materiału, kolejne powroty i kolejne godziny pracy. Bez tego nie ma żadnych danych, a bez danych nie ma rzetelnej wiedzy.

Na stronie projektu zaznaczono, że taki monitoring pozwala rejestrować wyjątkowe momenty z życia wilków - ich zachowania społeczne, rozród i funkcjonowanie rodzin. Dla odbiorcy z zewnątrz może to brzmieć jak ciekawostka. Dla badaczy to materiał, bez którego nie da się mówić poważnie o tym, jak te zwierzęta naprawdę żyją.

Na co potrzebne jest wsparcie

Zebrane środki mają zostać przeznaczone na zakup fotopułapek i akcesoriów potrzebnych do ich działania: kart pamięci, akumulatorków i zabezpieczeń przed kradzieżą. Część budżetu ma też pokryć koszty dojazdów terenowych, regularnych kontroli urządzeń i dokumentowania aktywności wilków.

Cel zbiórki wynosi 20 000 zł. To budżet, który ma pozwolić utrzymać monitoring przez co najmniej rok i rozwijać go na nowych obszarach badań.

Dlaczego ten projekt jest ważny?

Dzika Nauka nie jest tylko projektem o wilkach. To także projekt o tym, jak budować wiedzę tam, gdzie najłatwiej o uproszczenia, emocje i szybkie sądy. Im więcej wiemy o zachowaniu drapieżników i ich relacji z człowiekiem, tym łatwiej mówić o ochronie przyrody bez popadania w skrajności.

Dużą siłą tego projektu jest też to, że nie zatrzymuje wiedzy tylko dla siebie. Wyniki badań są później wykorzystywane nie tylko w pracy naukowej, ale też w działaniach popularyzatorskich. To ważne, bo wokół wilków bardzo łatwo o sensację, a dużo trudniej o spokojne tłumaczenie.

Nauka, którą da się zobaczyć z bliska

Wilk nie jest abstrakcją. Jest żywym zwierzęciem, które wróciło do przestrzeni dzielonej z człowiekiem. Skoro tak się stało, wiedza na jego temat przestaje być czymś zarezerwowanym dla pasjonatów. Staje się potrzebna.

Dzika Nauka pokazuje, że naukę można oglądać nie tylko od strony końcowych wyników. Można zobaczyć ją w pracy, w terenie i w procesie. To najlepiej tłumaczy, dlaczego warto śledzić ten projekt!

Nie chcesz ominąć nowych, inspirujących wpisów? Obserwuj nas na Facebooku i Instagramie – znajdziesz tam świeże artykuły, wywiady i mnóstwo inspiracji!

Kredyty do grafik: grafiki przygotowano na bazie zdjęć z Wikimedia Commons autorstwa Timothy A. Gonsalves, U.S. Fish and Wildlife Service Headquarters oraz Oregon Department of Fish & Wildlife. Wykorzystane materiały są dostępne na licencjach CC BY-SA 4.0, CC BY 2.0 i CC BY-SA 2.0. Kadrowanie, łączenie i opracowanie własne.